2025-12-16
Rozwód przez Internet – czy jest możliwy i jak go uzyskać?
Pandemia COVID-19 przyspieszyła cyfryzację wielu dziedzin życia, w tym procedur sądowych. Wiele osób zastanawia się, czy rozwód online w Polsce jest rzeczywiście możliwy i jak go uzyskać. Jeśli rozważają Państwo rozwiązanie małżeństwa, ale chcieliby uniknąć konieczności kłopotliwego dojazdu i wielokrotnych wizyt w sądzie, ten artykuł wyjaśni wszystkie istotne kwestie związane z rozwodem przez internet.
Spis treści
- Czy można wziąć rozwód przez internet?
- Czy w Polsce możliwy jest rozwód online bez wizyty w sądzie?
- Złożenie pozwu o rozwód nie jest możliwe przez internet
- Jakie formalności trzeba spełnić, aby wziąć udział w rozprawie online?
- Jak udowodnić zdradę na rozprawie?
- Rozprawa rozwodowa online – jak przebiega?
- Ile kosztuje rozwód przez internet i jakie opłaty sądowe trzeba ponieść?
- Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Czy można wziąć rozwód przez internet?
Każda sprawa rozwodowa, nawet ta prowadzona w trybie zdalnym, jest postępowaniem sądowym, które wymaga zachowania odpowiednich procedur.
Obecnie sąd dysponuje narzędziami, które pozwalają na przeprowadzenie wielu czynności na odległość. Oznacza to, że choć sprawa toczy się formalnie przed sądem, mogą Państwo brać w niej udział ze swojego salonu czy biura.Rozprawa rozwodowa online jest dla wielu małżonków rozwiązaniem znacznie mniej stresującym niż konfrontacja na sali sądowej.
Dzięki temu rozwód staje się procedurą bardziej dostępną i mniej obciążającą logistycznie, zwłaszcza gdy małżonkowie mieszkają w różnych miastach lub za granicą.
Rozwód na odległość w Polsce jest możliwy w tym sensie, że sędzia, protokolant oraz pełnomocnicy mogą znajdować się w budynku sądu, podczas gdy strony uczestniczą w posiedzeniu zdalnie.
Wynika to z art. 151 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego (KPC), który umożliwia przewodniczącemu sądu zarządzenie rozprawy zdalnej z urzędu lub na wniosek strony, pod warunkiem, że nie stoi temu na przeszkodzie charakter sprawy.
§ 1. Posiedzenia sądowe odbywają się w budynku sądowym, a poza tym budynkiem tylko wówczas, gdy czynności sądowe muszą być wykonane w innym miejscu albo gdy odbycie posiedzenia poza budynkiem sądowym ułatwia przeprowadzenie sprawy lub przyczynia się znacznie do zaoszczędzenia kosztów.
Czy w Polsce możliwy jest rozwód online bez wizyty w sądzie?
Odpowiedź brzmi: tak, ale z pewnymi zastrzeżeniami, ponieważ system prawny wciąż wymaga zachowania pewnych formalności.
Aby zakończyć małżeństwo w ten sposób, sąd musi wyrazić zgodę na przeprowadzenie rozprawy w trybie wideokonferencji. Należy dobrze uargumentować taką potrzebę, ponieważ sądy mogą różnie podchodzić do takiej formy rozprawy. Mogą Państwo zwiększyć swoje szanse, wskazując na powody takie jak poważna choroba czy duża odległość od sądu.
§ 1. Posiedzenia sądowe odbywają się w budynku sądowym, a poza tym budynkiem tylko wówczas, gdy czynności sądowe muszą być wykonane w innym miejscu albo gdy odbycie posiedzenia poza budynkiem sądowym ułatwia przeprowadzenie sprawy lub przyczynia się znacznie do zaoszczędzenia kosztów.
Jednakże, mimo że fizycznej obecności w sądzie można uniknąć, sam proces wciąż wymaga wypełnienia pewnych formalności, które mogą (choć nie muszą) wiązać się z wizytą w budynku.
Złożenie pozwu o rozwód nie jest możliwe przez internet
Obecnie nie jest możliwe rozpoczęcie rozwodu przez Internet. Jedynym sposobem złożenia pozwu o rozwód pozostaje wysłanie listem poleconym do właściwego sądu okręgowego lub dostarczenie osobiście do biura podawczego sądu.
Można skorzystać również z pomocy radcy prawnego lub adwokata specjalizującego się w prawie rodzinnym (czasem potocznie zwanym “prawnikiem rozwodowym“), który może pomóc w napisaniu pozwu oraz złożyć go w Państwa imieniu.
Jakie formalności trzeba spełnić, aby wziąć udział w rozprawie online?
Kodeks rodzinny i opiekuńczy wspomina o szczególnej sytuacji: stwarzaniu pozorów cudzołóstwa. Polegają one na celowym zachowywaniu się w sposób, który budzi podejrzenia niewierności, choć do faktycznej zdrady nie dochodzi. Taki czyn również narusza obowiązek wierności.
Jeśli jeden z małżonków celowo wywołuje wrażenie zdrady – np. wysyła dwuznaczne wiadomości, umawia się potajemnie z kimś innym czy stawia współmałżonka w sytuacji upokarzającej – może być to uznane za naruszenie wierności małżeńskiej wobec osoby trzeciej i stanowić podstawę do wniosku o separację lub ubiegania się o rozwód.
Jak udowodnić zdradę na rozprawie?
Uczestnictwo w rozprawie rozwodowej online wymaga spełnienia określonych wymogów formalnych i terminowych. Wniosek o przeprowadzenie posiedzenia zdalnego należy złożyć w ciągu 7 dni od otrzymania zawiadomienia o terminie rozprawy, wskazując przy tym adres poczty elektronicznej. Alternatywnie, jeśli wezwanie zawiera już informację o możliwości udziału zdalnego, zamiar uczestnictwa w ten sposób należy zgłosić najpóźniej na 3 dni robocze przed wyznaczonym terminem.
Sąd informuje uczestników o decyzji oraz o sposobie przyłączenia się do posiedzenia zdalnego co najmniej 24 godziny przed rozprawą. Osoby, które nie zgłoszą skutecznie zamiaru zdalnego udziału, mają obowiązek stawić się osobiście w budynku sądu bez dodatkowego wezwania.
Ważne jest również, aby podczas zdalnego posiedzenia zapewnić odpowiednie warunki techniczne i atmosferę licującą z powagą sądu. Uczestnik musi poinformować sąd o miejscu, z którego łączy się do rozprawy. Jeśli zachowanie osoby uczestniczącej zdalnie budzi wątpliwości co do prawidłowego przebiegu czynności, sąd może wezwać ją do osobistego stawiennictwa na sali sądowej.
Przykładowy wniosek można znaleźć tutaj.
Rozprawa rozwodowa online – jak przebiega?
Jeśli sąd przychyli się do wniosku o przeprowadzenie posiedzenia zdalnego, otrzymają Państwo link do spotkania, który należy uruchomić o godzinie rozprawy. Rozprawa rozwodowa w trybie online rządzi się takimi samymi prawami jak ta w budynku sądu, więc obowiązuje powaga i odpowiedni strój.
Aby proces rozwodowy online przebiegł bez zakłóceń, konieczne jest posiadanie odpowiedniego sprzętu elektronicznego oraz stabilnego łącza internetowego. Sąd, wysyłając zawiadomienie o terminie, zazwyczaj dołącza instrukcję techniczną.
Problemy techniczne mogą skutkować odroczeniem rozprawy, dlatego należy wcześniej przetestować mikrofon i kamerę. Dobrze jest mieć dostęp do alternatywnego łącza internetowego. Przykładowo, jeśli Internet z użyciem wi-fi nie zadziała, warto mieć pod ręką dostęp do telefonu komórkowego z funkcją tetheringu (współdzielenia danych) i wykupionym wcześniej dużym pakietem danych.
Podczas wideokonferencji sędzia zadaje pytania stronom, przesłuchuje świadków i analizuje dowody. Dla wielu osób taki „zdalny” kontakt z sądem jest mniej onieśmielający, co pozwala na bardziej swobodne i rzeczowe składanie zeznań. Jeśli w sprawie bierze udział prawnik, on również łączy się zdalnie lub przebywa w tym samym pomieszczeniu co jego klient.
Ile kosztuje rozwód przez internet i jakie opłaty sądowe trzeba ponieść?
Nie ma w tym temacie różnic w porównaniu ze standardowym rozwodem.
Podstawowym kosztem jest opłata sądowa w wysokości 600 zł. Jeśli sąd orzeknie rozwód bez orzekania o winie na zgodny wniosek stron, połowa tej kwoty (300 zł) jest zwracana powodowi, a drugą połowę powinien zwrócić powodowi pozwany.
Koszty mogą wzrosnąć, jeśli w grę wchodzi podział majątku. Wniosek o podział majątku zawarty w pozwie rozwodowym to dodatkowy koszt 300 zł lub 1000 zł (w zależności od tego, czy projekt podziału jest zgodny). Do tego dochodzą ewentualne koszty opinii biegłych (np. psychologów przy ustalaniu kontaktów z dziećmi) czy mediatorów.
Osobną kwestią jest wynagrodzenie dla pełnomocnika, gdyż prawnik pobiera honorarium zależne od stopnia skomplikowania sprawy. Choć rozwód online niesie za sobą pewne oszczędności (głównie w nawiązaniu do kosztów dojazdu), w rzeczywistości angażuje on wiedzę i czas eksperta tak samo, jak proces stacjonarny.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Czy mogę złożyć pozew o rozwód przez internet?
Nie. Pozew należy złożyć osobiście w biurze podawczym sądu okręgowego lub wysłać listem poleconym. Elektroniczny system ePUAP służy tylko podmiotom profesjonalnym (prawnikom, firmom), nie osobom fizycznym w sprawach rozwodowych. Radca prawny nie może użyć tego systemu do złożenia za Państwa pozwu.
Czy muszę być na każdej rozprawie osobiście?
Nie zawsze. Jeśli sąd wyrazi zgodę na przeprowadzenie rozprawy zdalnej, mogą Państwo uczestniczyć z domu przez wideokonferencję. Jednak złożenie pozwu i ewentualne odebranie wyroku może wymagać osobistej wizyty lub reprezentacji przez pełnomocnika.
Ile rozpraw trzeba się spodziewać w sprawie rozwodowej?
Najczęściej 1-4 rozprawy. W sprawach bezspornych (rozwód za porozumieniem stron) często wystarczy jedna rozprawa. Sprawy sporne lub z orzekaniem o wienie mogą wymagać kilku posiedzeń.
Czy obie strony muszą uczestniczyć zdalnie?
Nie. Jedna strona może być w sądzie, druga zdalnie – lub obie zdalnie. To zależy od indywidualnej sytuacji i decyzji sądu.
Co się stanie, jeśli podczas rozprawy online przerwie mi internet?
Sąd zazwyczaj wtedy odracza rozprawę. Dlatego ważne jest, aby:
- Przetestować sprzęt wcześniej
- Mieć zapasowe łącze (np. mobilny internet z telefonu)
Czy rozwód online jest tańszy niż tradycyjny?
Opłaty sądowe są identyczne (600 zł). Oszczędności dotyczą głównie kosztów dojazdu, noclegu (jeśli budynek sądu jest daleko) oraz czasu pracy, który nie musi być brany jako urlop.
Kiedy sąd może odmówić przeprowadzenia rozprawy zdalnej?
Sąd może odmówić, jeśli:
- Charakter sprawy wymaga bezpośredniej obecności (np. przesłuchanie małego dziecka)
- Strona nie zapewnia odpowiednich warunków technicznych
- Zachowanie uczestnika online budzi wątpliwości co do tożsamości
Czy mogę mieć prawnika podczas rozprawy online?
Tak. Pełnomocnik może:
- Łączyć się zdalnie z własnego biura
- Być fizycznie obecny przy kliencie podczas połączenia zdalnego
- Być w sądzie, podczas gdy klient łączy się zdalnie
mec. Grzegorz Słowik
Jestem absolwentem Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, a prawem zajmuję się już kilkanaście lat. Skutecznie pomagam w sprawach z zakresu prawa cywilnego i karnego.
